Atrakcije

Krst Svetog Jovana Vladimira

Krst je jedna od najznačajnijih kulturno-istorijskih znamenitosti i svetinja Bara. Ovu izuzetno vrijednu relikviju vijekovima čuva porodica Andrović u selu Velji Mikulići, na padinama planine Rumije. Za njega je vezano predanje da predstavlja krst koji je makedonski kralj Vladislav poslao knezu Vladimiru kada ga je, dozvavši ga kod sebe u Prespu, na prevaru ubio. Krst se svake godine na Trojičindan u litiji iznosi na vrh Rumije. Od drveta je i ukrašen pozlaćenim i srebrnim okovom fine zanatsko-umjetničke izrade.
Viševjekovni skladni život Barana odslikava i čuva kult Svetog Vladimira, kneza i svetitelja, koji je živio na prelazu iz X u XI vijek. Drveni krst koji je imao u rukama kada je pogubljen, od davnina kao najveću relikviju čuva bratstvo Andrović iz Bara.
Po legendi, makedonski car Samuilo savladao je u bici mladog kneza Vladimira, odveo ga u Prespu i utamničio. Ali Vladimira je spasila ljubav – lijepa careva kćer Kosara zaljubila se u njega i izborila milost i slobodu za plemenitog sužnja. Vladimir i Kosara su se vjenčali i nastanili u Krajini, na južnoj obali Skadarsko jezera, u dvoru nedaleko od manastira Prečista Krajinska. Ipak, njihova sreća nije potrajala. Samuilov nasljednik, Vladislav, pozvao je Vladimira u Prespu, šaljući mu zlatni krst kao garanciju bezbjednosti. Knez Vladimir je ipak zatražio drveni krst kao zalog svog života jer „na njemu je Spasitelj razapet“, vjerujući da tako dat zavjet novi car neće prekršiti. Vladislav nije održao riječ – čim je stigao u Prespu, knez Vladimir je ubijen na vratima crkve i sahranjen zajedno sa krstom koji je imao u rukuma. Nesrećna Kosara je njegovo tijelo prenijela u manastir Prečista Krajinska i zamonašila se. Sahranjena je pored svoje velike ljubavi.
Svake godine, na dan Sv. Trojice, predstavnici bratstva Andrović, u pratnji poštovalaca kulta Svetog Vladimira iznose krst na svetu planinu Rumiju, gdje je po predanju nekad bila crkva. U narodu postoji običaj da učesnici litije koji se penju na planinu ponesu sa sobom po jedan kamen jer, po predanju, crkva će se sama obnoviti kada bude dovoljno kamena na vrhu. U ovom drevnom običaju učestvuju pripadnici sve tri vjeroispovijesti.
Vladimirov krst je postao simbol vjere, ljubavi i nade.
Kult Svetog Vladimira registrovan je kao namaterijalno kulturno dobro opštine Bar.

Ljetopis popa Dukljanina

Poznati književni spomenik, poznat i kao „Barski rodoslov“ ili „Kraljevstvo Slovena“, je literarno-istorijski spis nastao u XII vijeku u Baru. Smatra se najstarijim dokumentom te vrste kod Južnih Slovena. Ljetopis je djelo anonimnog autora čiji original na slovenskom jeziku nije sačuvan, već samo verzije na latinskom jeziku. Sadrži zanimljivu srednjovjekovnu hroniku događaja, među kojima i žitije Sv. Jovana Vladimira i pregled istorije dukljanske države od X do sredine XII vijeka.